Viêm mũi dị ứng quanh năm: Nguyên nhân, điều trị và cách phòng tránh

Cỡ chữ

Viêm mũi dị ứng quanh năm là bệnh lý dị ứng do yếu tố từ môi trường sống xung quanh gây ra, nhưng không quá nguy hiểm. Tuy nhiên nếu không có phương pháp điều trị sớm thì căn bệnh này có thể dẫn đến nhiều biến chứng xấu tác động đến sức khỏe người bệnh. Do đó, việc xác định rõ nguyên nhân gây bệnh là vô cùng quan trọng để tìm ra phương pháp điều trị tốt nhất. Trong bài viết dưới đây hãy cùng Venus tham khảo đâu là nguyên nhân, cách điều trị và phòng tránh viêm mũi dị ứng quanh năm hiệu quả.

phòng tránh viêm mũi dị ứng
Nguyên nhân, cách điều trị và phòng tránh viêm mũi dị ứng quanh năm

1. Hiểu về bệnh viêm mũi dị ứng quanh năm

Bệnh viêm mũi dị ứng hay được gọi với tên khoa học là Allergic rhinitis, là một dạng rối loạn dị ứng xảy ra khi niêm mạc mũi tiếp xúc với một số tác nhân bên ngoài cơ thể (khói, bụi, phấn hoa, lông chó mèo, nhiệt độ, thời tiết,..). Đây là biểu hiện tại chỗ ở mũi khiến mũi bị viêm và sưng tấy sau khi dị ứng.

Viêm mũi dị ứng có thể xảy ra ở mọi đối tượng từ trẻ em, người già cho đến phụ nữ mang thai,… Theo các chuyên gia Tai – Mũi – Họng, căn bệnh này không lây lan nhưng có tính di truyền từ thế hệ này sang thế hệ sau và xuất hiện dị ứng tùy theo cơ địa của mỗi người.


Viêm mũi dị ứng và cách điều trị

Bệnh lý viêm mũi dị ứng
Bệnh lý viêm mũi dị ứng quanh năm

Một số triệu chứng của viêm mũi dị ứng có thể kể đến như sau:

  • Ngứa vùng mũi, nghẹt mũi
  • Hắt hơi và chảy nước mũi liên tục
  • Ngạt mũi, tắc mũi
  • Sung huyết và áp lực xoang
  • Mất cảm giác, mất mùi và vị giác
  • Đỏ mắt, sưng hoặc có màu xanh vùng da dưới mắt.
  • Cơ thể mệt mỏi, uể oải, giảm tập trung.
Triệu chứng của viêm mũi dị ứng
Triệu chứng của viêm mũi dị ứng quanh năm

Thông thường, các triệu chứng trên chỉ xuất hiện như phản ứng tự nhiên để bảo vệ cơ thể khi tiếp xúc với yếu tố lạ vào giai đoạn đầu mắc bệnh. Điều này giúp cơ thể đối phó và loại bỏ được những tác nhân gây hại ra ngoài cơ thể nhanh hơn. Tuy nhiên, nếu kéo dài trong một thời gian, phản ứng này sẽ quá phát và có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm hơn như:

  • Viêm xoang cấp tính, viêm xoang mãn tính: nghẹt mũi kéo dài do viêm mũi có thể làm xoang bị nhiễm trùng, viêm
  • Viêm tai giữa: nguy hiểm hơn có thể gây điếc cho người bệnh
  • Hen suyễn
  • Biến chứng về hô hấp: có thể gây viêm họng, viêm thanh quản,..

2. Nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh viêm mũi dị ứng quanh năm

Trước khi đi sâu vào tìm hiểu phương pháp điều trị viêm mũi dị ứng quanh năm, người bệnh cần hiểu bệnh xuất phát do đâu và triệu chứng điển hình của nó là gì. Theo chuyên gia sức khỏe, viêm mũi dị ứng có 2 loại:

  • Viêm mũi dị ứng theo mùa
    là hiện tượng rối loạn dị ứng chỉ xuất hiện tại một thời điểm nhất định trong năm
  • Viêm mũi dị ứng quanh năm
    là bệnh lý xảy ra ở nhiều thời điểm trong năm xuyêt suốt và lặp lại.
Viêm mũi dị ứng
Viêm mũi dị ứng theo mùa

Ngoại trừ nguyên nhân gây ra viêm mũi dị ứng theo mùa là do thay đổi thời tiết thì viêm mũi dị ứng quanh năm có thể được gây ra bởi một số nguyên nhân sau:

  • Mạt bụi: là những con bọ cực kì nhỏ thường có thể xuất hiện trong nhà bạn, có trong không khí hoặc bám trên các bề mặt đồ vật trong gia đình. Khi tiếp xúc với khoang mũi, nó sẽ ăn tế bào da người và không khí rồi thải nước bọt và phân. Điều này khiến mũi bị kích ứng sinh ra các phản ứng hắt xì, sổ mũi.
  • Nấm mốc: nấm được sinh sôi và phát triển ở những nơi ẩm ướt, vì thế, những người sống ở môi trường độ ẩm cao, độ thông gió kém nhiều khả năng có thể bị viêm mũi dị ứng quanh năm đi kèm với các triệu chứng khó chịu.
  • Lông và da của động vật: một số bệnh nhân bị dị ứng lông và da động vật nên khi tiếp xúc dễ gây ra phản ứng dị ứng, đặc biệt là với lông và da từ vật nuôi trong nhà như chó, mèo,…. Từ đó gây ra viêm mũi dị ứng quanh năm cho người bệnh.
  • Tiếp xúc với các yếu tố gây kích ứng mũi: sản phẩm xịt có hóa chất độc hại (xịt côn trùng,..), khói thuốc lá hay nước hoa, mỹ phẩm với nồng độ hương liệu cao có thể là một số tác nhân gây viêm mũi dị ứng khó chịu.
  • Bệnh lý: như viêm xoang, viêm amidan, viêm họng,.. hay một số bệnh lý phải sử dụng đế thuốc chống viêm, Aspirin,.. cũng là 1 trong những nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng.
Nguyên nhân gây ra viêm mũi dị ứn
Nguyên nhân gây ra viêm mũi dị ứng quanh năm

3. Điều trị bệnh viêm mũi dị ứng quanh năm như thế nào?

Viêm mũi dị ứng cần được điều trị ngay khi nhận biết được cái triệu chứng mà bản thân mắc phải. Dưới đây là 3 phương pháp điều trị viêm mũi dị ứng quanh năm mà bạn có thể tham khảo. Cụ thể:

Điều trị bằng thuốc

  • Thuốc kháng Histamin: bệnh nhân bị viêm mũi dị ứng do kích thích từ yếu tố môi trường có thể sử dụng thuốc kháng Histamin do bác sĩ kê đơn giúp ngăn cản cơ thể tạo ra các histamin – một chất liên qua đến tình trạng dị ứng, phản ứng viêm.
  • Thuốc thông mũi OTC: Các loại thuốc tiêu biểu như Oxymetazoline (thuốc xịt mũi Afrin), Phenylephrine (Sudafed PE), Pseudoephedrine (Sudafed)…thường được kê đơn sử dụng trong 3 ngày để làm giảm nghẹt mũi. Tuy nhiên, những loại thuốc kể trên không được sử dụng để thông mũi trong thời gian dài vì có thể gây hại đến niêm mạc mũi.
  • Thuốc xịt mũi Steriod hay thuốc nhỏ mắt: những triệu chứng thường gặp khi viêm mũi dị ứng như ngứa, sổ mũi và hắt hơi liên tục có thể được loại bỏ khi sử dụng thuốc xịt mũi và nhỏ mắt.
  • Corticosteroid: Là nhóm thuốc có công dụng giảm tình trạng viêm và sưng tấy vùng niêm mạc mũi nhanh chóng, tăng khả năng miễn dịch cho người bệnh.
Điều trị viêm mũi dị ứng
Điều trị viêm mũi dị ứng quanh năm bằng thuốc

Viêm mũi dị ứng đề cập đến tình trạng viêm mũi do giải phóng histamine và các chất trung gian khác từ quá trình phân hủy tế bào. Thuốc kháng histamine được sử dụng để kiểm soát các tình trạng dị ứng. Chúng rất hữu ích để điều trị ngứa do giải phóng histamine.

Thuốc kháng histamine và dị ứng

Lưu ý rằng những nhóm thuốc điều trị viêm mũi dị ứng thường đi kèm với một số tác dụng phụ không mong muốn. Vì thế, người bệnh tuyệt đối không được tự mua hay sử dụng theo ý muốn mà cần phải theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Liệu pháp miễn dịch dị ứng

Liệu pháp miễn dịch dị ứng là phương pháp được chỉ định áp dụng trong trường hợp người bệnh không thể tránh khỏi các tác nhân gây bệnh và điều trị bằng thuốc không hiệu quả.

Chữa viêm mũi dị ứng
Chữa viêm mũi dị ứng bằng liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch cụ thể là quy trình cho cơ thể tiếp xúc và tăng dần liệu lượng chất gây dị ứng (dị nguyên) mà người bệnh viêm mũi dị ứng bị kích thích. Việc gia tăng số lượng chất gây dị ứng đặc hiệu khiến hệ thống miễn dịch trở nên ít nhạy cảm hơn với chất này, hạn chế khả năng tạo ra kháng thể phản ứng từ đó giảm các triệu chứng dị ứng khi người bệnh tiếp xúc với chất này trong tương lai.

Liệu pháp miễn dịch dưới lưỡi

Liệu pháp miễn dịch dưới lưỡi được sử dụng để điều trị viêm mũi dị ứng quanh năm, hen suyễn do dị ứng với phấn hoa, lông động vật và mạt bụi gây nên. Liệu pháp này được thực hiện bằng các đặt một viên thuốc nhỏ có chứa hỗn hợp chất gây dị ứng bên dưới lưỡi, giúp cung cấp lượng dị nguyên vào cơ thể một cách chủ động để trị viêm mũi dị ứng mà không cần chích ngừa.

Chữa viêm mũi dị ứng
Chữa viêm mũi dị ứng bằng liệu pháp miễn dịch dưới lưỡi

Tương tự với cơ chế cho cơ thể “làm quen” với các chất gây dị ứng, liệu pháp miễn dịch dưới lưỡi có thể làm giảm các triệu chứng chống lại các tác nhân gây dị ứng. Tuy nhiên việc sử dụng liệu pháp nãy vẫn có những mặt bất cập như có thể bị tác dụng phụ: ngứa miệng, kích thích vòm họng và tai. Nghiêm trọng hơn, có thể xảy ra hiện tượng sốc phản vệ. Vì thể cần lưu ý sử dụng theo đúng chỉ định từ bác sĩ.

4. Cách phòng ngừa bệnh viêm mũi dị ứng quanh năm

Cách tốt nhất để ngăn chặn các triệu chứng viêm mũi dị ứng quanh năm là người bệnh chủ động phòng bệnh hơn là chữa trị bằng thuốc. Bằng những cách như:

  • Nếu nhà bạn có vật nuôi: hãy tắm chúng một cách thường xuyên và vệ sinh lông gọn gàng. Đồng thời, giữ thú cưng tránh xa phòng ngủ, giường và các đồ dùng cá nhân của mình
  • Vệ sinh nơi ở thường xuyên: không gian sống thoáng mát, sạch sẽ quyết định đến 80% khả năng giảm các triệu chứng dị ứng của bạn. Hãy sử dụng máy hút ẩm và vệ sinh nhà cửa để ngăn chặn ẩm ướt, tạo điều kiện sinh sôi nấm mốc.
  • Giặt giũ đồ dùng cá nhân và hút bụi các vật dụng trong nhà và nơi làm việc thường xuyên để phòng tránh mạt bụi.
  • Tránh các loại côn trùng, đặc biệt là gián, bằng cách: không để chén đĩa chưa rửa qua đêm, luôn đậy thùng rác và dọn vụn thức ăn.
  • Bỏ các đồ vật dễ bám bụi như giấy, báo, sách vở,…
Giữ không gian sống sạch sẽ
Giữ không gian sống sạch sẽ để phòng viêm mũi dị ứng quanh năm

Nếu vẫn không tìm ra tác nhân gây dị ứng, bạn hãy tìm đến bác sĩ chuyên môn để có thể làm các bài test, xét nghiệm để có thể chẩn đoán đúng nguyên nhân và được tư vấn phương pháp điều trị hiệu quả.

Viêm mũi dị ứng quanh năm là bệnh lý không quá nguy hiểm nhưng triệu chứng của nó lại gây khó chịu và ảnh hưởng xấu đến cuộc sống thường ngày của bạn. Venus hy vọng bài viết trên đây có thể cung cấp đủ thông tin để bạn xác định được đâu là nguyên nhân, điều trị và cách phòng tránh bệnh viêm mũi dị ứng quanh năm hiệu quả.

    Là một bác sĩ tận tâm với nghề, hết mình vì bệnh nhân, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Dung hiện đang là nguyên giám đốc bệnh viện Tai Mũi Họng TP Hồ Chí Minh. Bác sĩ đã có nhiều năm kinh nghiệm trong việc thăm khám các bệnh lý tai mũi họng, đặc biệt là điều trị bệnh viêm xoang.

    Leave a Comment

    Bạn ơi, bài viết hữu ích với bạn chứ? 
    Đánh giá nội dung này
    X